سيد مرتضى حسين صدر الافاضل ( مترجم : محمد هاشم )
689
مطلع انوار ( احوال دانشوران شيعه پاكستان و هند ) ( فارسي )
جنگنامه ، جنگ اودىپور و اختلاف دو شاهزاده ( چاپى 1259 ه ق ) . سخن عالى ، مثنوى عارفانه و اخلاقى ، يك نسخه ناقص ، در كتابخانهء دانشگاه پنجاب موجود است ، داراى 94 صفحه و هر صفحه هفده سطر است و در حدود سههزار و پانصد بيت در بحر مثنوى مولانا است و به همان مفهوم است و آغاز آن چنين است : حمد و شكر او را كه هرچه هست ازوست * دام هستى حلقه دار از هاىوهوست لا و إلّا مايهء هر قيد شد * تاروپود از بهر دام صيد شد اين مثنوى كمياب و چاپ نشده است . شاهنامهء شاه عالم ( ناياب ، خطى ) . رقعات و مضحكات ( چاپ اول ، 1261 ه ق ) . در بخش اول چند نامهء ادبى است كه در آن شوخى و طنز و مزاح توأم با تشكر آمده است . در بخش دوم لطايف و حكايات است كه بعضى از آنها بسيار عريان و بىپروا بيان شده است . در بعضى كتابخانهها « راحت القلوب » و « رسالهء هجو حكما » جداگانه است و استورى آنها را كتابهاى جداگانه تصور كرده است . منابع و مآخذ : 1 - ديوان عالى ( ناشر نول كشور ، لكنهو 1881 م ؛ وقايع ، نول كشور ، لكنهو 1928 م ؛ سخن عالى ، خطى ، در كتابخانهء دانشگاه پنجاب لاهور موجود است ، جنگنامه ، مجتبايى ، لكنهو 1316 ه ق ؛ حسن و عشق ، چاپخانهء محمدى ، لكنهو 1259 ه ق ؛ رقعات و مضحكات ، كلان كوتهى ، لكنهو 1261 ه ق ؛ هجو حكما ، خطى ، كتابخانهء دانشگاه پنجاب ، لاهور . 2 - سرو آزاد ، غلامعلى آزاد ، لاهور 1913 م ؛ خزانهء عامره ، غلامعلى آزاد ، كانپور 1871 م ؛ كلمات الشعراء ، سرخوش ، لاهور ، چاپ دوم ، سفينهء خوشگو ، بندر ابن داس ، پتنه ، هند ، 1959 م ؛ تذكرهء شعراى كشمير ، اصلع ، ميرزا ، با حواشى پير حسام الدّين راشدى ، چاپ كراچى ، 1968 م ؛ روح بيدل ، دكتر عبد الغنى ، لاهور 1968 م ؛ سودا ، شيخ چاند ، كراچى ، 1963 م ؛ هميشه بهار ، كشن چند اخلاص ، كراچى ، 1968 م ؛ صناديد عجم ، مهدى حسين ناصرى ، اللهآباد ، 1941 م ؛ ارمغان پاك ، دكتر محمد اكرام ، لاهور 1953 م ؛ پزشكان نامى پارس ، دكتر محمد تقى مير ، ايران ؛ اطباى عهد مغليه ، حكيم كوثر چاندپورى ، كراچى ، 1960 م ؛ تاريخ ادبيات مسلمانان پاكستان و